Özel İlgi Gereken Çocuklar için Oyuncak Rehberi-1

Ekim ayı konumuz “Özel İlgi Gereken Çocuklar için Oyuncak Rehberi”. Bu yazı dizisi Amerika Oyuncak Endüstrisi Vakfı’nın (TIF) hazırladığı “Let’s Play 2008″ adlı yayının tercümesidir. Gerekli yerlerde Türkiye’ye göre uyarlamalar yaptık. Yayının orjinali için : Let’s Play Public Education. TIF’in resmi web sitesi için : TIF.org

The Toy Industry Foundation Hakkında (TIF)

TIF, Kuzey Amerika’da yerleşik, kâr amacı gütmeyen bir hayır kuruluşudur ve tüm amacı, durumuna göre her türlü çocuk için en ideal, eğlendirici oyuncakları ve oyunları tecrübe etmek ve bu deneyimleri paylaşmaktır. TIF, stresin çocuklar üzerinde yarattığı etkiye ilaç olmayı hedef kılmış ve çocukların ihtiyaçları doğrultusunda çocuklara yaş, kendilerini geliştirebilme gibi durumlarına göre oyun fırsatlarını bulmalarını sağlamayı görev edinmiştir. TIF aynı zamanda insanları bilgilendirmek için pek çok farklı kuruluşla ortak çalışmalar yapmakta, çocukların ihtiyaçlarına göre programlar hazırlamaktadır, bu görevi bir sorumluluk olarak üstlenmektedir. Programarlara örnek olarak Toy Band ve PLAY HELPS gibi canlı durumlar gösterilebilir. Daha fazla bilgi edinmek ya da bağışta bulunmak için www.toyindustryfoundation.org sitesini ziyaret edebilirsiniz.

Let’s PLAY;

Son yıllarda, ebeveynler, profesyonellere çocuklarına alacakları oyuncaklar konusunda danışmaktalar. Mağaza sahipleri ise genellikle özel ihtiyaçları olan çocuklar için üretilen özel oyuncakları satmaktan sakınmaktalar. Çocuğunuza oyuncak almadan önce uygulamanız gereken iki adım var: ilk olarak çocuğunuzunilgi alanları ve ikinci olarak, çocuğunuzun o ilgi duyduğu alana olan yeteneğini ölçmek. Let’s PLay: A Guide to Toys for Children with Special Needs size yardımcı olacak, iyi içerikli, eğitici ve bu konu hakkında sizlere yardımcı olması için tasarlanmış bir rehberdir. Bu rehbere bakıp, ev ödevinizi çalıştıktan sonra almak isteyeceğiniz türde oyuncakları almak için daha bilgili olacaksınız. Gerek internet aracılığıyla, gerek bir dükkâna girerek heyecan verici ve büyüleyici oyuncakların arasından seçiminizi yapabileceksiniz. Çocuklarınızla birlikte sevinç ve mutluluk içinde oyunamanın tadını çıkarabileceksiniz!

Toy Industry Association, Inc.™ ‘nin ve üyelerininde desteği ile Toy Industry Foundation,Alliance for Technology Access (ATA) ortaklığı ve American Foundation for the Blind (AFB) binlerce oyuncağı tek tek araştırıp, incelediler ve her yaştan, her türlü çocuk ve onların ihtiyaçlarına göre tasarlanmış bu rehberi ortaya getirdiler. Bu rehberin içinde bulunan oyuncakların her biri 100 farklı oyuncak uzmanı tarafından belirlendiler. ATA ve AFB firmaları ise oyuncakların özelliklerini ve seçilmiş oyuncakların oyun değerlerini test ettiler. 3 yaşında olan çocuk ile 10 yaşında fakat gelişme sorunları yaşayan bir çocuğun ihtiyaçları farklı olacağından pek çok ince detaya kadar bu konuda araştırmalar yapıldı. Bu sayede, çocuklarınıza ihtiyacı olan eğlenceyi ve gelişimi sağlayacak oyuncağı bulma konusunda Let’s Play tam anlamıyla dop doplu bir kaynak oldu.

Rehber içinde yer alan her oyuncağın hemen yanında tanımları, oyuncağın çocuklarımızı ne yönde etkileyeceği ve onları ne yönlerde geliştirebileceği yazılı. Unutmamanızı rica ettiğimiz bir şey ise oyuncakların yanında bulunan önerilen yaşlar hiçbir sorunu olmadığı varsayılan sağlıklı çocuklarımız içindir. Yer yer yazılar içinde oyuncağa sahip bir ebeveynin, çocuk sağlığına önem veren bir öğretmenin ya da bir uzmanın tanım yerine oyuncakla ilgili tecrübelerine denk gelebileceğinizi hatırlatmak isteriz. Her bir oyuncağın tanıtımında, çocukların yaşları ve özel durumlarını betimleyen harfler bulunmaktadır. Bu harfler ve açılımları aşağıdaki gibidir.

FÖ: Fiziksel özürlü çocuklarımızın en çok eğlenebileceği ve kendilerini geliştirebileceği düşünülen oyuncaklardır.

DÖ: Duyma özrü bulunan çocuklarımız için tasarlanmış oyuncaklardır. Ses gibi unsurlar yerine görsel ve ışıklı detaylar üstünden tasarlanmışlardır.

GÖ/DG: Görme özrü bulunan veya düşük seviyede görüş açısına sahip olan çocuklarımızın en çok eğleneceği, ses ve duyu üzerine tasarlanmış ve onların eğlenip öğrenebileceği tasarıma sahip olduğu düşünülen oyuncaklar.

GL: Gelişme özürlü çocuklarımız – bu kategoriye otizm ve down sendromlu çocuklarımızda dahiller- için tasarlanmış ve onlar için ideal olduğu düşünülen oyuncaklardır.

Not;

Down sendromu olan çocukların yapabileceklerinin çok geniş bir alanı vardır. Nöromasküler gelişim üstünde durulması gerekilir ve bu yönde bir gelişim ilk hedef olmalıdır. En büyük eğlenceleri, herhangi bir çocuğun hoşuna giden oyun ve aktiviteler olabilir, özellikle kaba saba ve motor yetenekleri gelişimi gibi konulara yatkındırlar. Aktiviteler, oyunlar ve puzzlelarda başarılı olmaları onları hem duygusal olarak hem fiziki gelişim olarak önemli derecede etkiler. Down sendromu çocuğunuzun veya sizin hayatınızın bir sorunu olarak görülmemelidir ve down sendromlu çocukların her zaman gelişime açık olduğu unutulmamalıdır.

Dip not ; Motor yetenekleri; Öğrenilmiş hareketler sırası ve bunun sonucu oluşan verimli vesıralı hareketler kombinasyonudur, bir dansın hareketlerinin öğrenilip uygulanmasıyla örneklendirilebilir. ( Aynı zamanda bakınız: ayakkabı bağlamak, bir motor yeteneğidir)

Gelişimlerinin ilk yıllarında, araştırmacılıkları onları yepyeni dünyalara yol almalarını sağlayabilir. Bu çocuklar genelikle kendi dünyalarındaki başka insanları taklit ederler, çevrelerinde bulunan nesneler ve insanların anlam ve bilgi kavramlarını kazanmaya başlarlar. Eğitici ve terapitik oyunlar sayesinde çocuklar pek çok yeni kavrama açık hale gelebilir ve risk alarak kötü sonuçlar yaşamadan pek çok şeyi tecrübe edebilirler. Gelişimlerinde bulunan en önemli nokta ise bol bol belirli konularda pratik yapmalarıdır. Renkler, sayılar, isimler vb. gibi pek çok şeye bu sayede aşina hale gelebilirler. Eğitici oyunlar öğrenme ve uygulamalarını geliştirmelerini sağlar ve hatalarındanda sonuç çıkarmalarını öğretir. Terapitik oyunlar ise engellerin koyduğu sınırların aşılmasının sağlandığı ve riskin uzak tutulduğu uygulamalardır.