Spontane ve Planlanmış Oyunlar İçin Öneriler;

Oyuncaklar nesilleri birbirlerine bağlamak için harika araçlardır, ister oyuncaklarla oynamayı planlamış olun isterseniz bir anda, spontane bir oyuna başlayın, oyuncakların yarattıkları yapıcı bağ ne küçümsenebilir ne de inkâr edilebilir.

” Bir insanı tanımak için onunla bir saat oyun oynamak, onunla bir yıl boyunca konuşmaktan daha etkilidir.”

Plato, Yunan Filozof

Spontane bir oyun için:

-Oyun oynadıkça oyunu kazanmak ve onu bir yarışmaya çevirmek yerine sağlam ve iyi etkileşimler içinde olan bir ilişki geliştirin.

-Yaratıcı ve hayal gücünü kullanabileceğiniz oyunları tercih edin.

-Her oyuncağın, her yaştan oyuna adapte edilebileceğini unutmayın, özellikle genç ve yaşlı bireyler birlikte oynarlarken, hele ki oyun diyalog içeriyorsa bu adaptasyon sürecinin çok kısa süreceğini hiç bir zaman aklınızdan çıkarmayın.

Planlanmış aktiviteler için;

Oyun oynadıkça oyunu kazanmak ve onu bir yarışmaya çevirmek yerine, sağlam ve iyi etkileşimler içinde olan bir ilişki geliştirin.

Oyunlara mutlaka bir muhabbetle başlayın ve aralarda oluşabilecek buzları kırın. Oyuna başlamadan önce herkesin iyi hissettiğinden emin olun. Bu buzları kırmak için genelde en etkili buz kırıcısının bir oyuncak olduğunu unutmayın.

Oynanılan oyunun amacını ve sayılarını her iki yaş kesimi içinde iyicene düşünüp, tartın. Oyun oynanırken harcanacak zaman kadar oyuncuların konsantrasyon sınırları da önceden hesaplanmalıdır. Gelişim değişiklikleri enerji seviyelerini etkileyebilir, bazı durumlarda küçükler kazansın diye gözlerinizin bu bazı durumları görmemesi gerekebilir. Konsantrasyon ise kargaşının ve ses seviyesinin dengelenmesi için bu oyunlarda önemli bir faktördür.

Oyun oynarken kullanılabilecek tüm malzemeleri önceden hazır edin, oyun rehberlerini okuyun ve oyuncuların yaş-gelişim yeteneklerine göre bir aktivite düzenlediğinize emin olun. Oyunun herkesi içine katabilecek derecede eğlenceli ve adaptasyon sürecinin kısa süren cinsten olmasına özen gösterin.

Oyunun yöneticisinin kim olacağını iyi düşünün. Bu, oyuncuların yetenekleri ve karar verme yetilerine göre oyunları sıra sıra oynamak ya da kendi kurallarınızı koymanız gerektiği anlamına gelebilir.

Yeterli olabileceğini düşündüğünüzden daha fazla aktiviteyi yedekte bulundurun. Neticede hiç bir zaman tam olarak ne olacağını kestiremeyiz, en kötü cebinizde başka bir zaman kullanabileceğiniz bir aktivite/oyun bulundurmuş olursunuz.

Ve en önemlisi, jenerasyonlar arası oyun oynamanın her iki tarafada olumlu etkileri olduğunu asla unutmayın. Aktivite içinde asıl önemli olanın oyunu bitirmek, kazanmak ya da çok sayı yapmanın değil aktiviteye odaklanıp birlikte mutlu zaman geçirmek ve iyi etkileşimler kurmak olduğunu hatırlayın. Aktivitenin zaman sınırlarından önce aktivitenin amacını ve sayılarını düşünün, asıl amacın birlikte eğlenmek olduğunu hem kendinizin hem de ufaklıkların hatırlamasını sağlayın.

Araştırmaların gösterdiği gibi çocuklar, yetişkinlerle birlikte oyun oynadıklarında yaşıtlarına göre daha ileri bir dil kullanımı, yaratıcılık ve problem çözümü gibi yetenekler geliştirmektedirler. Ek olarak, küçükler yetişkinlerle oyun oynadıklarında bazı konularda edinmeleri gereken tecrübeleri daha çabuk edinmektedirler. Yetişkinlerle oynanan oyunlar, çocukların kavram bilgisini ve sosyo-duygusal gelişimlerini önemli derecede etkilemektedir.

Yaşça büyük yetişkinler için oyun oynamak, özellikle fiziksel ve sağlık durumları konusunda kişiye faydalıdır. Oyun oynamak yaşlı yetişkinlere stresin azalması, iç huzur ve rahatlama hissi sunmaktadır. Oyun oynayarak yeni ilişkiler kurmak ve bunları geliştirmek, zihnen ve bedenen yetişkinleri rahatlattığı gibi ağrıların bir süre sonra azalması, engellerin kalkması ve yaşama daha bağlı olma gibi anlamlı ve güzel yan etkiler bulundurmaktadır. Yetişkinler ve çocukların birlikte oynadıkları oyunların her iki kesiminde  havalarında yarattığı değişimin fark edilmemesi imkânsız olmakla birlikte, bu hava değişikliği iki kesiminde ilişkilerini ileri seviyelere taşımakta ve mutlu sonuçlara yönlendirmektedir.

Genç Çocuklar İçin;

Kavram Bilgisi:

Düşünce kuvvetinin esnekleşmesi.

Anlamlar arasında yeni bağlantılar kurmak.

Konsantrasyon gelişimi

Problem Çözümü

Sosyal Yetenekler:

Fikirleri paylaşmak ve insanlarla daha sık görüşmek

Halk arasında neyin kabul edilebilir olduğu ve hangi tavırların doğru olduğu

Başkalarına karşı doğru cevap verme, paylaşma ve uzlaşma

Arkadaş edinme

Fiziksel:

Motor yeteneklerinin gelişimi ve pratik yapılması

Beyne giden kan akışına temiz hava katma ve kanı bu konuda tetikleme, daha etkili düşünme

Mesafe, uzaklık, boy, boyut gibi kavramlar hakkında tecrübe edinme

Eşyalar ve nesneler üstünde kontrol becerilerinin gelişimi

Duygusal:

Başkalarıyla iletişime geçme ve duyguları paylaşma

Duygusal patlamalara karşı tecrübe edinme

Empati yeteneği

Kendine saygı gösterme

Yaşlı ve Yetişkinler İçin;

Kavram Bilgisi:

Düşünce kuvvetinin esnekleşmesi.

Anlamlar arasında yeni bağlantılar kurmak.

Süprizlere karşı hazırlıklı olmak, alter korkular ve düşüncelerle yüzleşme ve onları tanıma

Problem çözümleri

Sosyal Yetenekler:

Fikir paylaşımı ve olası sözlü atışmaları önceden fark etmek

Hayat tecrübeleri üzerinden perspektif paylaşımı

Adaptasyon ve değişmeyi öğrenmek

Yeni arkadaşlar edinmek, eski dostlarla daha iyi muhabbetler içinde bulunabilmek

Fiziksel:

Küçük ve büyük kasların egzersizi

Beyne giden kan akışına temiz hava katma ve kanı bu konuda tetikleme, daha etkili düşünme

Fiziksel dünya üstünde yeni bir ölçü geliştirmek, kendine hakim olmak

Duygusal:

Başkalarıyla iletişime geçme ve duyguları paylaşma

Hayatı gözden geçirmek

Hayatta kendine yeni roller gütmek.

Empati kurmak, sevgiyi paylaşmak

Kendine  olan saygıyı geliştirmek

Geniş çaplı araştırmaların gösterdiği üzere, oyun oynamak ufaklıkların bilgi kavramını geliştirmekte, motor ve sosyal yeteneklerini hayat içinde kullanabilmeleri konusunda çocukları cesaretlendirmektedir. Oyun oynamak bununla sınırlı kalmayıp, çocukların kendilerini ifade etmelerini sağlamaktadır. Hatta sınırları biraz öteye çizersek kendi iş hayatınızda bile oyun oynamanın izlerini gözlemleyebilirsiniz; yaratıcı fikirler, işlerinizi yaparken ihtiyaç duyacağınız cesaret ve özgüven, iyi diyaloglar ve herkesin anlayabileceği ortak bir amaç. Bunların hepsinin temelleri biz daha küçükken ve en önemli işimiz oyun oynamak iken atılıyor. Gelişimi tamamen bizim elimizde…

Eğer oyun oynamayı bilinçli bir şekilde, severek, açık bir şekilde yaparsak oyunlarımız bizleri yeniden o derin ruh hallerine, doğma ve birleşime götürebilir. Çocuklarımız bizlerin rehberleri olur, sevgimizi arttırırlar ve eğlenceden aldığımız hazzı arttırabilirler.

Bernie DeKovan, Intergenerational Play Project

Yaşını almış pek çok yetişkin ve ebeveyn artık çocuklarıyla saklambaç gibi güzel oyunları oynayamasa da, oynadıkları zaman bulundukları yerleri heyecan ve eğlenceyle dolduruyorlar. Yaşlılık, vücudun bu kadar aktiviteyi kaldıramaması ve yorgunluk gibi pek çok etken saklambaçın gerektirdiği koşma ve saklanma aktivitelerini yerine getirmenize engel oluyor olmalı. Yetişkinler bu duruma sürekli ebe olarak bir çare buldular diyebiliriz, ufaklık saklanır ve siz onu bulana kadar her yeri ararsınız ve sonunda ufaklık bir yerden hop diye çıkıverir, düşüncesi bile insanı eğlendiriyor.

Oyun oynamak, hayatın içinden gösterdiğimiz bu örnek gibi bizi hayata karşı olumlu ve olumsuz yönlerde dengeleyen büyük bir etken. Her çocuk, doğuştan oyun oynama ve eğlenme yetenekleri ile doğar ve bu yetenekleri büyüdükçe oyun oynayarak geliştirir ve siz yetişkinler her biriniz daha önce çocuk oldunuz, eğer oyun oynamayı bilmiyorsanız dönüp kendinize aynada bir bakın ve nerede yanlışlar yapmış olabilirim deyiverin bir kendinize. Siz yetişkinlerin, çocuklar ile birlikte oynadıkları oyunlar, hem çocuklarınızı hem sizleri pek çok yönde geliştirecek ve yüzünüze o tatlı  gülümsemeyi yerleştirecektir. Bu yazı dizisinin amacı; karşı tarafı anlayabilmek, onlarla birlikte eğlenceli vakitler geçirebilmenizi sağlamak ve hangi oyunların ve oyuncakların bu konuda çocuklarınızla/torunlarınızla ilişkilerinizi güçlendireceğini keşfetmek, sizi bu yönlerde geliştirmektir.

Gençlik yaşlanmanın nasıl düşündürdüğünü ve hissettirdiğini bilemez, ama yaşlılar  genç olmayı unuttularsa sonuna kadar suçlulardır.

Albus Dumbledore